Жариялау этикасы және жосықсыз жариялау тәжірибелері
«Қазақ бас сәулет-құрылыс академиясының хабаршысы» журналы академиялық адалдық, редакциялық процестің ашықтығы және жауапты ғылыми жариялау қағидаттарын ұстанады. Журналдың редакциялық саясаты Committee on Publication Ethics (COPE) ұсынымдарына, Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитетінің талаптарына, сондай-ақ Scopus және Web of Science журналдарды бағалау өлшемдеріне бағдарланған.
Редакцияның жауапкершілігі. Редакция қолжазбаларды тәуелсіз, объективті және уақытылы қарауды қамтамасыз етеді, материалдардың құпиялығын сақтайды және авторларды азаматтығы, жынысы, лауазымы, ұйымы, тілі, діні немесе саяси көзқарасы бойынша кемсітуге жол бермейді. Мақаланы қабылдау, түзетуге жіберу немесе қабылдамау туралы шешім қолжазбаның ғылыми сапасына, журнал бағытына сәйкестігіне, рецензенттердің қорытындыларына және жариялау этикасы талаптарына сүйене отырып қабылданады.
Авторлардың жауапкершілігі. Авторлар бұрын жарияланбаған және басқа басылымда қарастырылып жатпаған түпнұсқа материалдарды ғана ұсынады. Авторлар деректердің дұрыстығына, әдістеменің негізділігіне, дәйексөздердің дәлдігіне, қаржыландыру көздері мен мүдделер қақтығысын ашып көрсетуге, барлық бірлескен авторлардың келісіміне және кестелерді, суреттерді, фотосуреттерді, сызбаларды және басқа материалдарды пайдалану кезінде үшінші тұлғалардың құқықтарын сақтауға жауапты.
Авторлық және авторлардың үлесі. Авторлар қатарына зерттеу идеясына, деректерді жинауға немесе талдауға, қолжазбаны дайындауға, нәтижелерді түсіндіруге және мақаланың соңғы нұсқасын бекітуге елеулі үлес қосқан тұлғалар ғана енгізіледі. Қолжазба жіберілгеннен кейін авторлар құрамын өзгерту тек жазбаша негіздеме және барлық мүдделі авторлардың келісімі болған жағдайда мүмкін.
Рецензенттердің жауапкершілігі. Рецензенттер қолжазбаға тәуелсіз және дәлелді баға береді, құпиялылықты сақтайды, мүдделер қақтығысы туралы редакцияға хабарлайды және қолжазба материалдарын жарияланғанға дейін пайдаланбайды. Рецензент ескертулері ғылыми негізделген және мақаланың сапасын арттыруға бағытталған болуы тиіс.
Плагиат және түпнұсқалық. Барлық қолжазбалар StrikePlagiarism жүйесі арқылы ұқсастыққа тексеріледі. Редакция плагиат, өзін-өзі плагиаттау, дұрыс емес дәйексөз келтіру, сенімсіз деректер, суреттерді манипуляциялау, нәтижелерді ойдан шығару немесе бұрмалау жағдайларын журналдың жариялау этикасына сәйкес қарайды. Елеулі бұзушылықтар анықталған жағдайда қолжазба қабылданбайды, ал жарияланған мақала түзетілуі, кері қайтарылуы немесе редакциялық хабарламамен толықтырылуы мүмкін.
Мүдделер қақтығысы. Авторлар, рецензенттер және редакторлар қолжазбаны объективті қарауға әсер етуі мүмкін қаржылық, институционалдық, ғылыми, жеке немесе өзге де мән-жайларды ашып көрсетуге міндетті. Мүдделер қақтығысы болған жағдайда тиісті қатысушы материал бойынша шешім қабылдау процесінен шеттетіледі.
Жасанды интеллектті пайдалану. Генеративті жасанды интеллект құралдары автор ретінде көрсетілмейді. Мұндай құралдарды мәтін дайындау, аудару, редакциялау, деректерді талдау, сурет жасау немесе мақаланың мазмұнымен байланысты басқа жұмыстарда пайдалану Artificial Intelligence Statement бөлімінде ашық көрсетілуі тиіс. Авторлар қолжазбаның дәлдігі, түпнұсқалығы, сілтемелері, деректері, суреттері және қорытындылары үшін толық жауап береді.
Түзетулер, ретракциялар және шағымдар. Жарияланғаннан кейін қателер немесе этикалық мәселелер анықталған жағдайда редакция түзету, алаңдаушылық білдіру немесе ретракция жариялау мәселесін қарайды. Шағымдар, апелляциялар және жариялау этикасының ықтимал бұзылуы туралы хабарламалар vestnik@kazgasa.kz мекенжайына жіберіледі және құпия әрі объективті түрде қаралады.