ҚҰРЫЛЫСТАҒЫ САЗДЫ ТОПЫРАҚТЫ НЫҒАЙТУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ

Аңдатпа

Мақала іргетас құрылысында қолданылатын сазды топырақтарды нығайту әдістерін зерттеуге арналған. Сазды топырақтардың физикалық және механикалық қасиеттерінің ерекше ерекше жиынтығы құрылыста белгілі бір қиындықтар тудырады. Мақалада осы қасиеттер егжей – тегжейлі қарастырылып, мұндай топырақтарда құрылыс жүргізу кезінде туындайтын мәселелердің себептерін түсінуге бағытталған. Қазіргі заманғы арматуралау технологияларын, атап айтқанда геосинтетикалық материалдарды қолдануға ерекше назар аударылады. Геосинтетикалық материалдардың түрлері, олардың сипаттамалары және топырақ құрылысында қолдану әдістері терең зерттелген. Геосинтетикалық материалдар мен сазды топырақ арасындағы өзара әрекеттесу механизмдері және бұл өзара әрекеттесудің негіздің жалпы тұрақтылығы мен деформациялық сипаттамаларына әсері қарастырылған. Мақалада топырақты нығайтқаннан кейін оның беріктік және деформациялық сипаттамаларындағы өзгерістерді бағалауға бағытталған зертханалық және далалық сынақтардың нәтижелері ұсынылған. Сынақ рәсімдері, қолданылған жабдықтар және алынған деректерді өңдеу әдістері сипатталған. Нығайтқыш материалдың түрі мен мөлшеріне байланысты топырақ сипаттамаларындағы өзгерістерді көрсететін графиктер мен кестелер берілген. Техникалық тиімділік пен экономикалық негізділік критерийлеріне сүйене отырып, топырақты нығайтудың әртүрлі әдістерінің салыстырмалы талдауы жүргізілді. Материалдардың құны, еңбек сыйымдылығы, жұмысты аяқтау мерзімі және негіздің көтергіш қабілетін арттыру мен деформацияны азайту тұрғысындағы нәтижесі бағаланды. Талдау негізінде құрылыс алаңының нақты жағдайларына, құрылым түріне және негіздің талап етілетін сипаттамаларына байланысты оңтайлы нығайту әдісін таңдау бойынша ұсыныстар жасалды. Мақала сазды топырақты нығайту саласындағы әрі қарай зерттеуге перспективалы бағыттарды талқұылаумен аяқталады. Онда жаңа материалдар мен технологияларды қолдану мүмкіндіктері, сондай – ақ нығайтылған негіздерді есептеу және жобалау әдістерін жетілдіру мәселелері қарастырылды. Нығайтылған топырақтардың қолдану аясын кеңейту және олардың сенімділігі мен беріктігін арттыру үшін қосымша зерттеулер жүргізу қажеттігі ерекше атап көрсетілген.