НЕГІЗДІ СУҒА ҚАНЫҒУДАН КОНСТРУКЦИЯЛЫҚ ҚОРҒАУДЫҢ ТЕМІРЖОЛ ҮЙІНДІСІНІҢ ОРНЫҚТЫЛЫҒЫНА ӘСЕРІ

Аңдатпа

Жерасты суларының деңгейі жоғары жағдайларда теміржол үйінділерінің орнықтылығын қамтамасыз ету өзекті геотехникалық міндет болып табылады, өйткені негіздегі әлсіз топырақтардың суға қанығуы олардың беріктік және деформациялық сипаттамаларының өзгеруіне және жер төсемінің қосымша орын ауыстыруларының дамуына әкелуі мүмкін. Зерттеудің мақсаты есептік жоғары су деңгейінен 0,5 м биіктікте малтатас қабатын орналастыруды және негізді геосинтетикалық материалдармен күшейтуді көздейтін кешенді конструкциялық шешім қолданылған кездегі теміржол үйіндісінің орнықтылығы мен деформациялық күйін сандық бағалау болып табылады. Сандық модельдеу PLAXIS 2D бағдарламалық кешенінде серпімді-пластикалық Mohr–Coulomb моделін пайдалана отырып, ақырлы элементтер әдісімен орындалды. Орнықтылық жүктемелердің негізгі және ерекше үйлесімдері кезінде топырақтың беріктік сипаттамаларын төмендету әдісімен бағаланды. Сонымен қатар, 300 тәулік консолидациядан кейінгі үйіндінің деформациялық күйі талданды. Жүктемелердің негізгі үйлесімі кезінде есептік орнықтылық коэффициенті ең төмен рұқсат етілген 1,20 мәнімен салыстырғанда 1,47 болды. Сейсмикалық әсер ескерілген ерекше үйлесім кезінде орнықтылық коэффициенті нормативтік 1,08 мәнімен салыстырғанда 1,10-ға дейін төмендеді. Негіздің максималды есептік шөгуі 0,151 м, горизонталь орын ауыстыруы 0,280 м, ал вертикаль орын ауыстыруы −0,450 м болды. Зерттеу нәтижелері қарастырылған конструкциялық схеманың жүктемелердің екі үйлесімі кезінде де қабылданған орнықтылық критерийін қамтамасыз ететінін, алайда орнықтылық қоры бойынша ерекше үйлесімнің анықтаушы болып табылатынын көрсетті. Алынған нәтижелер дренаждық малтатас қабатының, геосинтетикалық күшейтудің және негіз топырақтарының бірлескен жұмысын сипаттайды және күрделі гидрогеологиялық жағдайларда теміржол үйінділерінің конструкциялық шешімдерін негіздеу кезінде пайдаланылуы мүмкін.