Аңдатпа
Табиғи және техникалық суларда микропластиктің таралуы ғимараттар мен құрылыстардың су дайындау және сумен жабдықтау инженерлік жүйелерін жобалау мен пайдалану үшін өзекті мәселе болып табылады. Зерттеудің мақсаты ULP21-4040 кері осмостық мембранасының жасанды түрде ластанған (бұдан әрі – модельдік) судан әртүрлі өлшемдегі полиэтилентерефталат (ПЭТ), полиэтилен (ПЭ) және полипропилен (ПП) бөлшектерін жою тиімділігін эксперименттік тұрғыдан бағалау болды. Сынақтар жұмыс қысымы 1,3 МПа және номиналды өнімділігі 250 л/сағ болатын HAIAO RO-250 пилоттық қондырғысында жүргізілді. Модельдік су зерттелетін әрбір полимердің номиналды өлшемі 0,20 немесе 0,45 мм болатын 1 г бөлшектерін 100 л дистилденген суға қосу арқылы дайындалды. Полимер түрі мен бөлшектер өлшемінің әрбір үйлесімі үш қайталанымда зерттелді. Пермеаттағы (тазартылған судағы) және концентраттағы (ұсталып қалған ластаушы заттардың мөлшері жоғары судағы) микропластик бөлшектері ұяшықтарының өлшемі 100 мкм болатын Sefar сүзгі матасының көмегімен бөлініп алынып, гравиметриялық әдіспен анықталды. Бөлшектердің болуы қосымша цифрлық микроскопия әдісімен расталды. Микропластикті жоюдың орташа тиімділігі 97%дан жоғары болып, өлшемі 0,20 мм ПП бөлшектері үшін 97,81 ± 0,24%-дан өлшемі 0,45 мм ПЭТ бөлшектері үшін 99,87 ± 0,07%-ға дейін өзгерді. Бөлшектерді ұстап қалу тиімділігіне полимер түрі мен олардың өлшемі әсер ететіні анықталды. Материалдық баланс есебі мембраналық модуль ішінде микропластиктің бастапқы массасының орта есеппен 0,81%-ы жинақталғанын көрсетті. Нәтижелер ULP21-4040 мембранасын ықшам инженерлік су дайындау жүйелерінде тазартудың соңғы сатысы ретінде қолдану мүмкіндігін растайды. Кейінгі зерттеулерде мембрананың ластануын, қысым шығындарын, энергия тұтынуды, жуу режимдерін және қондырғының нақты жағдайлардағы ұзақ мерзімді пайдалану тиімділігін бағалау қажет. Бұл технологияны ғимараттар мен құрылыстардың сумен жабдықтау жүйелеріне интеграциялау жөніндегі ұсынымдарды әзірлеуге мүмкіндік береді.

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Copyright (c) 2026 Қазақ бас сәулет-құрылыс академиясының хабаршысы
