Аңдатпа
Континенттік климаты өткір аймақтардағы ғимараттарды жылу жағынан жаңғыртудың тиімді жолдарының бірі - ілмелі желдетілетін қасбеттер (ІЖҚ) жүйесі. Авторлар бұған дейін ақырлы элементтер әдісіне (АЭӘ) негізделген «шекаралық оңтайландыру» әдістемесін ұсынған болатын: кронштейндер қадамын 600 × 600 мм-ден 1000 × 1000 мм-ге дейін ұлғайту жылу біртексіздігі коэффициентін 8,33%-дан 3,0%-ға дейін азайтады, ал кернеулер материалдың аққыштық шегінің 75%-ынан аспайды. Дегенмен бұл нәтижелер сейсмикалық жүктеме жағдайында тексерілмегендіктен, әдістеменің қолданылу аясы шектеулі болды. Осы зерттеуде кронштейн радиусы 150 және 200 мм, қадамы 600 × 600 мм болатын ІЖҚ ішкі жүйесінің ақырлы элементтер моделі стационарлық емес жүктеме жағдайында эксперименттік тексерілді. Ғылыми жаңалығы - есептік және эксперименттік фон Мизес кернеулері мен ығысуларды тікелей салыстыру арқылы АЭӘ моделдеу стратегиясын сандық негіздеу және олардың жүйелі айырмашылығының физикалық себебін түсіндіру. Сынақтар бір осьті электродинамикалық тербеліс стендінде, толық ауқымды (1:1) үлгілерде жүргізілді; сейсмикалық әсер III санатты топырақ үшін МСК-64 шкаласы бойынша 8 және 9 балға сәйкес акселерограммалармен берілді. Деформациялар тензодатчиктермен, ығысулар лазерлік датчиктермен төрт конфигурация үшін екі бағытта өлшенді. Алынған 12,0-12,6% ауытқу ±15% верификациялық шектен аспайды, бұл АЭӘ стратегиясының инженерлік есептеулер үшін жеткілікті дәлдігін растайды және «шекаралық оңтайландыру» әдістемесін кронштейндер қадамының кеңейтілген диапазонына (800 × 800 және 1000 × 1000 мм) және басқа сейсмикалық белсенді өңірлерге қолдануға негіз қалыптастырады.

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Copyright (c) 2026 Қазақ бас сәулет-құрылыс академиясының хабаршысы
