ПУЛЬСТІ ІШКІ ҚЫСЫМ ӘСЕРІНДЕГІ ЖОҒАРЫ ҚЫСЫМДЫ СОСУДТЫҢ МАКРОЖАРЫҚШАҚ ТҮЗІЛУІНЕ ДЕЙІНГІ ҰЗАҚМЕРЗІМДІЛІГІН ЕСЕПТЕУ

Аңдатпа

Ішкі қысыммен жұмыс істейтін инженерлік жүйелер мен арнайы құрылыстардың металл элементтерінің сенімділігі мен ұзаққа төзімділігі циклдік жүктемелердің, жоғары температураның және коррозиялық ортаның бірлескен әсерінен материалдың механикалық қасиеттерінің өзгеруіне тәуелді. Жұмыстың мақсаты - коррозиялық ортаның корпус материалының механикалық қасиеттеріне әсерін ескеріп, айнымалы қысымдағы ыдыстың ұзаққа төзімділігін есептеу әдістемесін әзірлеу. 10ГН2МФА болатының механикалық қасиеттері жоғары қысымды камерасы бар қондырғыда 280 °C температурада ауада және дистилденген суда, 10⁻³-10⁻⁶ с⁻¹ деформациялау жылдамдықтарында статикалық созу арқылы анықталды. Жоғары температурадағы суда болаттың пластикалылығы 10⁻⁴-10⁻⁶ с⁻¹ деформациялау жылдамдықтарында едәуір төмендеп, ε̇ =10⁻⁶ с⁻¹ критикалық жылдамдықта ең төменгі мәнге жететіні анықталды. Аз циклді бұзылудың деформациялық критерийлері негізінде макроскопиялық жарықшақ пайда болғанға дейінгі жүктеме циклдерінің саны есептелді. Деформациялану уақытының белгілі бір бөлігі критикалық жылдамдықтар аймағына сәйкес келгенде, коррозиялық ортадағы есептік ұзаққа төзімділік ауадағыдан шамамен 19–20%-ға төмен болады. Ғылыми жаңалық жоғары температуралы коррозиялық ортада тікелей эксперименттік жолмен анықталған болаттың пластикалылық сипаттамалары негізінде макроскопиялық жарықшақ пайда болғанға дейінгі ыдыстың ұзаққа төзімділігін есептеу әдістемесін әзірлеуде. Негізінен материалдың ауадағы механикалық сипаттамаларына сүйенетін нормативтік тәсілден айырмашылығы, әдістеме жұмыс ортасының әсерінен пластикалылықтың өзгеруін ескереді. Практикалық маңыздылығы - тәсілді циклдік жүктемелер, жоғары температура және коррозиялық орта бірлесіп әсер еткенде ішкі қысыммен жұмыс істейтін металл элементтердің ұзаққа төзімділігін бағалауға қолдану мүмкіндігі.