Кілт сөздер
Аңдатпа
Мақала қазіргі заманғы құрылыс саласындағы өзекті мәселелердің бірі – сейсмикалық қауіпті аймақтарда орналасқан ғимараттардың сенімділігі мен орнықтылығын қамтамасыз ету және сонымен қатар инженерлік қорғаныс шараларын жүзеге асыру шығындарын азайту мәселесіне арналған. Зерттеудің мақсаты – геотехникалық сейсмооқшаулаудың геометриялық және физика-механикалық параметрлерінің сейсмикалық әсер кезіндегі ғимараттардың динамикалық жауабына ықпалын сандық модельдеу арқылы бағалау. Зерттеуде құм, малта тас (галька) және қиыршық тас сияқты әртүрлі геоматериалдардан тұратын жасанды негіз қабаттарының тиімділігі қарастырылды. Жұмыстың ғылыми жаңалығы жасанды негіз қабаттарының оңтайлы конфигурацияларын әзірлеу және негіздеу, сондай-ақ геоматериал қабатының сипаттамаларына байланысты сейсмикалық жауаптың төмендеу заңдылықтарын анықтау болып табылады. Жасанды негіз бен ғимараттың үстіңгі конструкциясының өзара әрекеттесуі PLAXIS бағдарламалық кешенінде соңғы элементтер әдісі арқылы модельденді, мұнда сейсмикалық әсер кіріс ретінде жер сілкінісінің акселерограммасы түрінде берілді. Алынған тербелістердің амплитудалық-жиіліктік сипаттамалары жасанды негіз қабатының биіктігі мен көлемі артқан сайын іргетас деңгейінде де, ғимараттың жоғарғы нүктесінде де көлденең үдеулердің шамамен 16%-ға төмендейтінін көрсетті. Ірі түйіршікті құмнан жасалған жасанды негізді қолдану кезінде үдеудің 15%-ға дейін, ал іргетас отырысының 9%-ға дейін төмендеуі байқалды. Сонымен қатар, ірі түйіршікті құм қабатын екі қабат геотор арқылы армирлеу тербелістердің амплитудалық-жиіліктік сипаттамаларын 28%-ға дейін төмендетуге мүмкіндік берді. Алынған нәтижелер жасанды негіз қабаттарын қолданудың сейсмикалық белсенді аймақтарда ғимараттардың орнықтылығы мен сенімділігін арттырудағы оң әсерін растайды.