Кілт сөздер
Аңдатпа
Бұл зерттеуде Алматыдағы ашық қоғамдық кеңістіктердің (АҚК) типологиясы олардың кеңістік-жоспарлау құрылымына негізделе отырып қарастырылады. Қалалық ашық кеңістіктер әлеуметтік өзара әрекеттестікті дамыту, экологиялық сапаны жақсарту және қалалық ортаның эстетикасын қалыптастыруда негізгі рөл атқарады. Олардың маңыздылығына қарамастан, Алматыдағы АҚК құрылымдық әртүрлілігіне арналған жүйелі зерттеулер шектеулі болып қала береді. Зерттеудің негізгі мақсаты – АҚК-ны жоспарлау құрылымына қарай классификациялау және қалалық жобалау мен саясатына пайдалы болуы мүмкін заңдылықтарды анықтау. Зерттеуде аралас методологиялық тәсіл қолданылды, оған алаңдық зерттеулер, кеңістік анализі және классификация әдістері кірді. Алматыдағы 137 ашық қоғамдық кеңістік туралы деректер жинақталды, олардың ішінде парктер, скверлер, алаңдар және басқа рекреациялық аймақтар бар. Әр объект жоспарлау конфигурациясы, байланыстылығы және қолжетімділігі тұрғысынан талданды. Классификация үшін бақылау карталары мен GIS-талдау қолданылды. Нәтижелер Алматыдағы АҚК негізгі типологиясын және олардың сипаттамасын көрсетеді. Сандық бағалау бұл типтердің қала бойынша таралуын, олардың функционалдық әртүрлілігі және пайдаланушылардың қатысуымен байланысын анықтады. Қорытындылай келе, зерттеу нәтижелері ашық қоғамдық кеңістіктердің жоспарлау типологияларының пайдаланушылардың мінез-құлқына және қалалық орта сапасына әсерін әрі қарай талдау үшін негіз береді. Алынған типологиялық модельдер қалалық жобалауды негіздеп жоспарлау, жаңа кеңістіктерді жобалау және бар АҚК-ның тиімділігін бағалау үшін қолданылуы мүмкін, сондай-ақ қалалық жоспарлау теориясы мен функционалды және әлеуметтік тұрғыдан тұрақты қалалық аумақтарды құру тәжірибесін дамытуға үлес қосады.