Аңдатпа
Бұл жұмыстың негізгі мақсаты - Астана кен орнынан алынған жоғары пластикалық және қоспалары аз керамикалық саздың физика-механикалық және микроқұрылымдық қасиеттеріне ағаш қалдықтарының әсерін талдау. Бастапқы компоненттерді талдау сканерлеуші электронды микроскопия (SEM) және энергияны дисперсиялық рентгендік спектроскопия (EDS) көмегімен жүргізілді. Саздың құрамында күйдіруден кейін тығыз құрылымның пайда болуын қамтамасыз ететін кремний мен алюминий элементтерінің айтарлықтай мөлшері, сондай-ақ 950–1000°C күйдіру температурасында күйдіруді жеңілдететін орташа мөлшердегі флюс оксидтері (CaO, MgO, K2O, Na2O) бар екені анықталды. Ағаш қалдықтары талшықты және кеуекті құрылыммен сипатталады. Ол күйдіру кезінде ұсақ кеуекті микроқұрылымның пайда болуына және өнімдердің тығыздығының төмендеуіне ықпал етеді. Ағаш қалдықтарын қосу керамиканың физика-механикалық қасиеттеріне кешенді әсер ететіні анықталды. Саздың жалпы массасының 20%-ын ағаш қалдықтарымен ауыстырған кезде, кеуектіліктің жоғарылауына байланысты қысу беріктігі 15-тен 8,9 МПа-ға дейін төмендеді, бірақ 15% ағаш бөлшектерін қосқанда аязға төзімділік 38 циклге дейін өсті. Ең оңтайлы нәтижелер 10-15% үгінді мөлшерімен алынды, бұл беріктік (11-14 МПа) мен аязға төзімділік (38 циклге дейін) арасындағы тепе-теңдікке қол жеткізді, бұл өнімдердің тығыздығы, беріктігі және пайдалану беріктігі арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етті. Ұсынылған құрамды жеңіл және энергия үнемдейтін керамикалық қабырға бұйымдарын өндіруде өнеркәсіптік енгізу үшін ұсынуға болады. Алынған нәтижелер ағаш қалдықтарын екінші реттік шикізат ретінде қайта өңдеу мүмкіндігін растайды және оның құрылыс керамикасына арналған экологиялық тұрақты технологияларды дамытуға ықпал ететінін дәлелдейді.

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Copyright (c) 2025 Вестник КазГАСА

